Lesson - सरलवाक्यानि
| प्रथमा | द्वितीया | क्रियापदम् |
| कर्ता | कर्म | |
| देवः | हरिम् | स्मरति |
| god | remember | |
| দেব | হরিকে | স্মরণ করছে |
| अमरः | चक्रपाणिम् | स्मरति |
| god | Lord Vishnu | remember |
| रामः | शूलपाणिम् | स्मरति |
| Lord Shiva | remember | |
| श्यामः | यतिम् | स्मरति |
| mendicant | remember | |
| कृष्णः | पशुपतिम् | स्मरति |
| Lord Shiva | remember | |
| दानवः | रविम् | विस्मरति |
| demigod | sun | forget |
| दैत्यः | कविम् | विस्मरति |
| demigod | poet | forget |
| दैत्यः | गणपतिम् | विस्मरति |
| demigod | Lord Ganesh | forget |
| दैत्यः | मुनिम् | विस्मरति |
| demigod | sage | forget |
| दैत्यः | ऋषिम् | विस्मरति |
| demigod | seer | forget |
| छात्रः | रामम् | नमति |
| student | salute/bow down | |
| पुरुषः | कृष्णम् | नमति |
| person | salute/bow down | |
| नरः | शिवम् | नमति |
| person | salute/bow down | |
| मनुष्यः | देवम् | नमति |
| man | salute/bow down | |
| मानुषः | हरम् | नमति |
| man | salute/bow down | |
| लोकः | गणेशम् | प्रणमति |
| man | salute/bow down | |
| सुतः | शंकरम् | प्रणमति |
| son | salute/bow down | |
| नाथः | वासुदेवम् | प्रणमति |
| owner | salute/bow down | |
| नृपः | कार्तिकम् | प्रणमति |
| king | salute/bow down | |
| भिक्षुकः | गोविन्दम् | प्रणमति |
| begger | salute/bow down | |
| कविः | विष्णुम् | पश्यति |
| poet | see | |
| ऋषिः | भानुम् | पश्यति |
| seer | sun | see |
| बलिः | विधुम् | पश्यति |
| moon | see | |
| मुनिः | इन्दुम् | पश्यति |
| sage | moon | see |
| रविः | सिन्धुम् | पश्यति |
| sun | sea | see |
| विधिः | दीनबन्धुम् | पश्यति |
| Brahma | generous | see |
| हरिः | विभुम् | पश्यति |
| all pervading | see | |
| विधुः | प्रभुम् | पश्यति |
| moon | lord | see |
| कविः | मनुम् | पश्यति |
| poet | sage Manu | see |
| इन्दुः | शम्भुम् | पश्यति |
| moon | see | |
| पाणिनिः | सूत्रम् | लिखति |
| formula | write | |
| कविः | श्लोकम् | लिखति |
| poet | verse | write |
| छात्रः | स्तोत्रम् | लिखति |
| student | poem | write |
| जनः | सुभाषितम् | लिखति |
| person | good saying | write |
| भिक्षुः | काव्यम् | लिखति |
| begger | poem | write |
| बन्धुः | कविताम् | लिखति |
| friend | poem | write |
| भानुः | लेखम् | लिखति |
| sun | article | write |
| शम्भुः | ग्रन्थम् | लिखति |
| scripture | write | |
| साधुः | उत्तरम् | लिखति |
| holy man | answer | write |
| जनः | पत्रम् | लिखति |
| person | letter | write |
| मुकुन्दः | काशीम् | गच्छति |
| go | ||
| अम्बा | वाराणसीम् | गच्छति |
| mother | go | |
| उमा | काञ्चीम् | गच्छति |
| go | ||
| यशोदा | द्वारकाम् | गच्छति |
| go | ||
| चैतन्यः | पुरीम् | गच्छति |
| go | ||
| कालिदासः | उज्जयिनीम् | याति |
| go | ||
| रामः | पञ्चवटीम् | याति |
| go | ||
| गुरुः | तिरुपतिम् | याति |
| master | go | |
| दस्युः | प्रयागम् | याति |
| thief | go | |
| अर्जुनः | प्रभासम् | याति |
| go | ||
| भृगुः | वेदम् | पठति |
| the Veda | read/study | |
| वायुः | सामवेदम् | पठति |
| air | read/study | |
| भानुः | यजुर्वेदम् | पठति |
| sun | read/study | |
| याज्ञवल्क्यः | ऋग्वेदम् | पठति |
| read/study | ||
| शिष्यः | अथर्ववेदम् | पठति |
| disciple | read/study | |
| शिष्यः | वेदङ्गानि | अध्येति |
| disciple | limbs of Veda | study |
| शिष्यः | व्याकरणम् | अध्येति |
| disciple | Grammar | read/study |
| शिष्यः | कल्पम् | अध्येति |
| disciple | read/study | |
| शिष्यः | निरुक्तम् | अध्येति |
| disciple | Vedic Lexicon | read/study |
| शिष्यः | छन्दः | अध्येति |
| disciple | Prosody | read/study |
| देवः | विद्याम् | अर्चति |
| god | knowledge | worship |
| श्रद्धालुः | शिवाम् | अर्चति |
| believer | worship | |
| अग्निः | महामायाम् | अर्चति |
| fire | worship | |
| असुरः | चामुण्डाम् | अर्चति |
| demigod | worship | |
| रामः | दुर्गाम् | अर्चति |
| worship | ||
| बलिः | वामनम् | पूजयति |
| worship | ||
| मुनिः | अम्बाम् | पूजयति |
| sage | worship | |
| वारुणिः | ताराम् | पूजयति |
| worship | ||
| अगस्त्यः | उमाम् | पूजयति |
| worship | ||
| श्रद्धालुः | देवताम् | पूजयति |
| believer | goddess | worship |
| मानवः | शान्तिम् | अर्जति |
| man | peace | earn/gain |
| मानवः | आरोग्यम् | अर्जति |
| man | health | earn/gain |
| पुरुषः | द्रव्यम् | अर्जति |
| person | wealth | earn/gain |
| लुब्धः | धनम् | अर्जति |
| greedy | wealth | earn/gain |
| मानवः | पदम् | अर्जति |
| man | position | earn/gain |
| मुनिः | पुण्यम् | अर्जति |
| sage | merit | earn/gain |
| कुमारी | विज्ञानम् | अर्जति |
| girl | science | earn/gain |
| गायत्री | सामर्थ्यम् | अर्जति |
| capacity | earn/gain | |
| गौरी | सुखम् | अर्जति |
| happiness | earn/gain | |
| मानवः | कीर्तिम् | अर्जति |
| man | fame | earn/gain |
| पार्वती | आशाम् | बोधति |
| desire | understand/know | |
| देवी | विद्याम् | बोधति |
| goddess | knowledge | understand/know |
| पितामही | पूजाम् | बोधति |
| paternal grandmother | worship | understand/know |
| मातामही | वन्दनाम् | बोधति |
| maternal grandmother | salutation | understand/know |
| सैनिकः | सेनाम् | अवगच्छति |
| soldier | army | understand/know |
| शूद्रः | सेवाम् | अवगच्छति |
| servant | service | understand/know |
| भगिनी | कथाम् | अवगच्छति |
| sister | stoy | understand/know |
| भारती | कलाम् | अवगच्छति |
| art | understand/know | |
| ईश्वरः | मायाम् | अवगच्छति |
| lord | understand/know | |
| सज्जनः | रूढिम् | अवगच्छति |
| good man | tradition | understand/know |
| बन्धुः | बन्धुम् | रक्षति |
| friend | friend | protect/save |
| सः | मित्रम् | रक्षति |
| He | friend | protect/save |
| बन्धुः | माम् | रक्षति |
| friend | me | protect/save |
| देवः | भक्तम् | रक्षति |
| god | devotee | protect/save |
| कृषकः | क्षेत्रम् | रक्षति |
| farmer | farm | protect/save |
| द्वारपालः | गृहम् | पाति |
| door keeper | home | protect/save |
| रक्षकः | मण्डलम् | पाति |
| sentry | district/area | protect/save |
| जनः | राज्यम् | पाति |
| person | state | protect/save |
| ईश्वरः | विश्वम् | पाति |
| lord | world | protect/save |
| सैनिकः | देशम् | पाति |
| soldier | country | protect/save |
| अमरः | अमृतम् | पिबति |
| god | nectar | drink |
| सुरः | पीयूषम् | पिबति |
| god | nectar | drink |
| देवः | सोमरसम् | पिबति |
| god | soma juice | drink |
| इन्द्रः | जलम् | वर्षति |
| king of gods | water | shower |
| रामः | वसति | |
| dwell | ||
| लक्ष्मणः | उपविशति | |
| sit | ||
| सीता | तिष्ठति | |
| stop/stay | ||
| रमणी | व्रीड्यति | |
| girl | shy | |
| पावकः | आहुतिम् | नयति |
| fire | offering | carry |
| भृत्यः | भारम् | वहति |
| servant | weight | carry |
| पर्णम् | पतति | |
| leaf | fall | |
| रामः | सीताम् | वदति |
| speak | ||
| आनन्दः | भवति | |
| joy | is/happen | |
| अग्निः | काष्ठम् | दहति |
| fire | wood | burn |
| धेनुः | चरति | |
| cow | walk | |
| यानम् | चलति | |
| vehicle | move/walk | |
| माणवकः | वाक्यम् | भणति |
| chap/boy | sentence | talk/speak |
| चैत्रः | विनोदम् | गदति |
| joke | talk/speak | |
| ढक्का | नदति | |
| drum | inarticulate sound | |
| शिवः | ढक्काम् | नदति |
| drum | play | |
| भक्तः | भक्तिम् | इच्छति |
| devotee | devotion | wish/want |
| शिष्यः | गुरुम् | पृच्छति |
| disciple | master | ask |
| योगी | देहम् | मुञ्चति |
| body | leave/release | |
| तापसः | तपोवनम् | विशति |
| ascetic | forest for austerities | enter |
| भगवान् | विश्वम् | सृजति |
| lord | world | create/abandon |
| अर्चकः | विग्रहम् | स्पृशति |
| worshipper | image | touch |
| याज्ञिकः | यागम् | यजति |
| worshipper | sacrifice | worship |
| अश्वः | धावति | |
| horse | run | |
| रामः | रावणम् | जयति |
| conquer/win over | ||
| रावणः | सीताम् | हरति |
| take away | ||
| इन्द्रजित् | शक्तिम् | क्षिपति |
| throw | ||
| राक्षसः | जनान् | तुदति |
| demon | people | inflict pain |
| गुरुः | शिष्यम् | उपदिशति |
| master | disciple | advice |
| कृषीवलः | वृक्षान् | सिञ्चति |
| farmer | trees | sprinkle |
| बुद्धिः | क्षयति | |
| brain/intellect | waste away/decrease/reduce | |
| मतिः | क्षयति | |
| brain/intellect | waste away/decrease/reduce | |
| औषधम् | ज्वरम् | क्षयति |
| medicine | fever | waste away/decrease/reduce |
| जलम् | द्रवति | |
| water | to wet | |
| वृक्षः | रोहति | |
| tree | grow/sprout | |
| सीता | रामम् | आह्वयति |
| call | ||
| देवदत्तः | वेदार्थम् | अधिगच्छति |
| meaning of the Veda | get | |
| वत्सः | धेनुम् | अनुसरति |
| calf | cow | follow |
| बालकः | जननीम् | अनुगच्छति |
| kid | mother | follow |
| युवकः | नदीम् | तरति |
| youth | river | sail/cross over |
| इन्द्रः | नाकात् | अवतरति |
| king of gods | heaven | come down |
| प्रवशी | यानम् | आरोहति |
| traveller | vehicle | climb up/ascend |
| जनः | यानात् | अवरोहति |
| person | vehicle | climb down/descend |
| रविः | आकाशे | उद्गच्छति |
| sun | sky | rise |
| रागः | उपगच्छति | |
| attachment | approach/go near | |
| क्लान्तः | पर्वते | सीदति |
| emaciated/tired | mountain | sit/sink |
| श्रान्तः | मार्गे | निषीदति |
| emaciated/tired | way/road | sit down |
| शिशुः | शिवम् | ध्यायति |
| kid | meditate | |
| कविः | गीताम् | गायति |
| poet | sing | |
| जनः | ईश्वरम् | पूजयति |
| person | Lord | worship |
| नृपः | शठान् | दण्डयति |
| king | rascal | fine |
| रामः | अश्वम् | आरोहति |
| horse | climb up/ascend | |
| व्याघ्रः | मासम् | भक्षयति |
| tiger | meat | eat |
| हरिः | हस्तौ | क्षालयति |
| hands | wash | |
| योधः | शरान् | क्षिपति |
| worrier | arrows | throw |
| स्तेनः | धान्यम् | चोरयति |
| thief | grain | steal |
| बुधः | मोक्षम् | इच्छति |
| wise | liberation | wish/want |
| व्याधिः | रुग्णम् | पीडयति |
| disease | patient | cause pain/torment |
| कविः | बुधम् | शंसति |
| poet | wise | praise |
| रामः | जनकम् | सान्त्वयति |
| console | ||
| छात्रः | पुस्तकम् | मृग्यति |
| student | book | look for/search |
| स्वर्णकारः | सुवर्णम् | तोलयति |
| goldsmith | gold | weigh/measure |
| भिक्षुः | ग्रामान् | अटति |
| begger | villages | walk/wander |
| व्रती | फलानि | भक्षयति |
| resolved | fruits | eat |
| सुन्दरी | कमलानि | पश्यति |
| beautiful woman | lotus | see |
| किङ्करः | भारम् | वहति |
| servant | weight | carry |
| जनः | प्रज्ञान् | वर्णयति |
| person | wise | praise |
| अश्वः | तृणानि | भक्षयति |
| horse | grass | eat |
| यतिः | देहम् | मुञ्चति |
| mendicant | body | give up/ leave |
| देवः | गृहम् | प्रविशति |
| god | home | enter |
| पुरुषः | बिडालम् | ताडयति |
| person | cat | beat/spank |
| वायसः | बलिम् | भक्षयति |
| crow | eat | |
| नृपतिः | अरिम् | जयति |
| king | foe/enemy | overcome/win over |
| मेघः | जलम् | सिञ्चति |
| cloud | sprinkle | |
| कमलम् | अलीन् | प्रीणयति |
| lotus | bee | please/propitiate |
| रामः | रविम् | नमति |
| sun | salute/bow down | |
| नरः | पाणिम् | प्रक्षालयति |
| person | hand | wash/clean |
| नदी | उदधिम् | गच्छति |
| river | sea | go |
| अहम् | ऋषिम् | नमामि |
| I | seer | salute/bow down |
| भिक्षुकः | व्रीहीन् | उञ्छति |
| begger | rice/grain | collect from the useless farm |
| सूदः | अन्नम् | पचति |
| cook | food | cook |
| अनलः | वनानि | दहति |
| fire | forest | burn |
| नृपः | नरान् | रक्षति |
| king | man | protect/save |
| बालः | पाठम् | पठति |
| kid | lesson | read/study |
| बालाः | क्रीडन्ति | |
| kid | play | |
| अजः | चरति | |
| goat | move/walk | |
| रामः | जयति | |
| conquer/win over | ||
| गोपः | धेनुम् | नयति |
| cowherd | cow | carry |
| चोरः | धनम् | हरति |
| thief | money | take away |
| रमणी | पुष्पाणि | पश्यति |
| woman | flower | see |
| शिवः | विषम् | पिबति |
| poison | drink | |
| आचार्यः | पुस्तकम् | यच्छति |
| teacher | book | give |
| पौराः | कार्यालयम् | गच्छन्ति |
| citizen | office | go |
| द्रोणपुत्रः | ब्रह्मास्त्रम् | क्षिपति |
| throw | ||
| हरिः | पापम् | हरति |
| sin | take away | |
| रामः | राक्षसान् | संहरति |
| demon | kill | |
| स्तेनः | सम्पत्तिम् | अपहरति |
| thief | wealth | take away |
| दुर्गा | विपत्तिम् | अपहरति |
| calamity | take away | |
| गणेशः | समृद्धिम् | ददाति |
| wealth | give | |
| नीचाः | कलहम् | इच्छन्ति |
| mean | quarrel | wish/want |
| गर्विताः | वादम् | इच्छन्ति |
| arrogant | dispute | wish/want |
| भृत्यः | जलम् | आहरति |
| servant | water | bring |
| आचार्यः | ग्रामे | निवसति |
| teacher | village | dwell |
| निषादः | बाणम् | मुञ्चति |
| hunter | arrow | release |
| वैद्यः | रुग्णम् | स्पृशति |
| doctor | patient | touch |
| मनुः | धर्मम् | उपदिशति |
| religion | order/teach | |
| भक्तः | इष्टदेवम् | भजति |
| devotee | selected god | worship |
| स्तेनः | रत्नम् | चोरयति |
| thief | jewel | steal |
| पण्डितः | गुणान् | वर्णयति |
| savant | quality | describe skilfully |
| पितामही | कथाम् | कथयति |
| grandmother | stoy | tell/narrate |
| मूर्खः | नक्षत्राणि | गणयति |
| fool | star | count/consider |
| वणिक् | रुप्यकाणि | गणयति |
| businessman | money | count/consider |
| रक्षकः | दस्युम् | ताडयति |
| police | thief | beat/spank |
| नर्तकः | भूषणानि | धरति |
| dancer | article | wear |
| दुर्जनः | सज्जनम् | पीडयति |
| bad person | gentleman | tease/torment |
| वीरः | तुष्यति | |
| brave | become happy | |
| फलम् | नश्यति | |
| fruit | perish | |
| नटराजः | नृत्यति | |
| dance | ||
| धार्मिकः | जीवति | |
| religious person | live |
No comments:
Post a Comment